ارسال شده در

دنیای در حال تغییر چرم

تاریخ آخرین به‌روزرسانی این مطلب:

در گذشته اغلب گفته می‌شد که برای چرم ضایعات یا دورریزی وجود ندارد. این موضوع در گذشته می‌توانست درست باشد اما آیا در آینده هم همینطور خواهد بود؟ الان زمانی است که باید با چنین مشکلاتی مواجه شــد. تا سال ۲۰۱۵، صنعت چرم اعتقاد داشت که همیشه نیاز برای چرم، به تامین مواد خام کمک خواهد کرد و بنابراین افزایش قیمت تضمین شده خواهد بود. اما چرا این موضوع این روزها تغییر کرده است؟ گسترش ظرفیت دباغی‌ها و قیمت بالای نفت باعث شد صنعت گوشت با ادغام عمودی بــه افزایش ارزش افزوده و حاشیه سود بیشتر فکر کند. هر نوع هشداری در این زمینه، بدبینانه، خام و یا هر دو در نطر گرفته می‌شد. در آن روزها رشد مصرف جهانی کالاهای مصرفی ســاخته شده از چرم، رشد بی‌پایان افزایش قیمت را تضمین می کرد. هر اصلاحی در این روند می توانست یک اشــتباه کوتاه مدت باشد و نه یک شکست در رونــد فعالیت. اما چگونه عکس آن ثابت شد؟

دنیای در حال تغییر چرم

این عقیده که چرم می‌تواند با مواد دیگر جایگزین شود، هیچگاه به طور جدی در نظر گرفته نشد. همواره چرم به عنوان یک ماده تجملی ویژه محسوب می‌شد. در حالی که در واقع اینطور نبود و تنها زمانی که از آن برای ساخت یک کالای تجملی استفاده می‌شد، این گفته صادق بود. جدای از آن، چرم ماده‌ای با خواص ویژه بود که برای قرن‌ها توسط انسان مورد استفاده قرار گرفته بود. تا همین اواخر، بیشتر مردم فکر می‌کردند یک کفش واقعی باید از چرم ساخته شده باشد. این موضوع می‌توانست در زمانی که جایگزین‌ها تنها پلاستیک، کرباس، نمد یا لاستیک بودند، درست باشد. از نظر تاریخی قیمت چرم و نیاز به آن در گذشته به طور قابل ملاحظه‌ای نسبت بــه حال حاضر کمتر بوده است. عده‌ای معتقدند در موقعیت فعلی هم چرم در زمان مقتضی خود را با شرایط جدید وفق خواهد داد. البته احتمال آن وجود دارد. اما تفاوتی که در حال حاضر وجود دارد این است که در گذشته چرخه تجارت بر اساس فاکتور قیمت بود و چرم به عنوان یک ماده مصرفی مورد اختلاف نظر نبود. چرخه‌ها بر اساس دلایل اقتصادی و نه تغییر در علایق مصرف‌کنندگان، به جریان می‌افتادند، اگر قیمت خیلی زیاد بود، تقاضا پایین می‌آمد. اگر کالا خیلی جاذبه داشــت قیمت بالا می‌رفت. این عرضه و تقاضای ساده، محرک عادی بازار محسوب می‌گردید.

دوراهی برندها و مارک‌های شناخته شده

نقطه اوج این چالش در سال ۲۰۱۵ و زمانی بود که قیمت چرم در تمام مدت بالا بود. در این زمان، برندها بر سر یک دوراهی قرار گرفته بودند. آن‌ها به یک رشد مداوم برای تضمین درآمد و پرداخت سود به سهامداران نیاز داشتند. از سوی دیگر، نیازمند ایجاد حاشیه رشد ســرمایه یا افزایش این حاشیه بودند. اگر آن‌ها افزایش قیمت چرم را در آن زمان می‌پذیرفتند، با افزایش قیمت در خرده‌فروشی‌ها با واکنش شدید مصرف‌کننده مواجه می‌شدند. در عین حال، در این زمان صنایع شیمیایی نیز گام‌های بلندی در تولید مواد رویه مصنوعی برداشته بود که نسبت به موادی که در گذشته استفاده می‌شد، بسیار به چرم شبیه‌تر بود. صنعت چرم با ایمان به چرم به عنوان بهترین ماده، نتوانست این موضوع را به حد کافی جدی بگیرد که تا حدودی هم قابل درک است. به علاوه تغییری هم در نوع لباس پوشیدن مردم روی داد که اجازه می‌داد کفش‌های غیر چرمی بیشتر به فروش برسند. چرخه عمر کوتاه‌تر، مد و افزایش قدرت خرید، موجب افزایش در فروش شد. پیش‌بینی‌های اخیر بر اساس اقتصاد جهانی ادامه این رشد را تایید می‌نماید. به همین دلیل افزایش اســتفاده از مواد مصنوعی از ســال ۲۰۱۷، موجب کاهش تقاضا برای چرم و عدم فروش چرم‌های بیشتری شد.

دنیای در حال تغییر چرم
زمانی که کفش ظاهر خوبی دارد و قیمتش مناسب است، لزوما مهم نیست از چه چیز ساخته شده باشد.

فاکتور موثر دیگر در تقاضا برای چرم، صنعت تولید اتوماتیک است. چرخه‌هایی با عمر کوتاه‌تر و انتظار مصرف‌کننده به دستیابی به هر چیز نو در مدت زمان ۴۸ ساعت و امکان باز پس دادن آنها در صورت تغییر نظر، بدون پرداخت هیچ وجهی، موجب گردید صنعت چرم از این رقابت عقب بماند. صنعت چرم نمی‌خواهد این حقیقت را بپذیرد که جهان در حال تغییر است و این موضوع نه فقط شرکت‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد بلکه کل صنعت را در معرض خطر قرار خواهد داد. تا جایی که به پایپوش مربوط می‌شود، مدل پوشش در طی سال‌ها تغییر کرده است و این عقیده که کفش خوب کفشی است که از چرم ساخته شده باشد، ناگهان از بین رفت. این موضوع ثابت شده است که کفش‌های ساخته شده از مواد مصنوعی جدید، به اندازه کافی خوب هستند که مصرف‌کنندگان را بیش از پیش راضی نگه دارند و این که چرخه عمر آن‌ها فقط چند ماه است، آزاردهنده نیست چرا که در صورتی که قیمت آنها مناسب باشد، آنها را دور می‌اندازند و کفــش‌های جدید می‌خرند. البته چرم هرگز به طور کامل ناپدید نخواهد شد اما ممکن است دیگر نیازی نباشد در حجمی تولید شوند که نیاز به مصرف همه مواد خام تولید شده را داشته باشد. علیرغم تلاش‌های سازمان‌هایی چون PETA برای متقاعدکردن دنیا به توقف مصرف گوشت، با افزایش استانداردهای زندگی، جمعیت بیشتری تمایل به استفاده از گوشت را دارند. اگر پوست حیوانات کشتار شده برای تامین گوشت، به کفش یا سایر محصولات چرمی تبدیل نشود، آیا به سادگی دور ریخته می شوند؟

تولید مواد روی یک رول

تولیدکنندگان کفش، همیشه طرفدار موادی بوده‌اند که بر روی رول ساخته شده باشند، چرا که در این حالت مواد کاملا یکنواخت و عاری از عیوب می‌باشد. مشکل چرم در آن است که شکل نایکنواخت دارد و همه قسمت‌های آن کیفیت یکسان ندارد و همچنین می‌تواند دارای عیوب و بریدگی باشد. اگر مواد مصنوعی مطابق معیارهای تولید باشد، به آسانی وارد فرآیند تولید شده و مصرف‌کنندگان نیز از آن راضی هستند و دلیلی وجود ندارد تولیدکنندگان کفش فقط به این دلیل که صنایع چرم این‌گونه می‌خواهند، نسبت به چرم وفادار بمانند. در واقع افزایش استفاده از اتوماسیون و ربات‌ها، استفاده از مواد مصنوعی با خواص فیزیکی یکنواخت را بیشتر رواج داد. معهذا در انتخاب بین قیمت‌های یکسان، بیشتر مصرف‌کنندگان به جز وگان‌ها، احتمالا هنوز کفش‌های چرمی را انتخاب خواهند کرد. به هر حال علیرغم ادعای بعضی افراد برای آشــفته‌کردن ذهن مصرف‌کنندگان، هیج ماده جایگزینی برای چرم وجود ندارد. دو برند عمده کفش، نایک و اکو تصمیم گرفتند از مواد ساخت بشر به همراه چرم اســتفاده کنند. این دو محصول FlyLeather (نایک) و (Dyneema) اکو بودند. نایک می‌گوید که این مواد به‌طور عمده از خرده مواد فرآیند دباغی ساخته شده است که احتمالا تراشه‌ها و دورریز وت بلو است که با کمک بعضی رزین‌ها به یکدیگر پیوند یافته است. البته این ایده جدیدی نیست و برای سال‌ها جهت تولید کفی کفش از آن استفاده می‌شده است. تبلیغات ادعا می‌کنند این مواد جدید بهتر از مواد جایگزین قبلی می‌باشند.

دنیای در حال تغییر چرم

اگر خواص این مواد طبق گفته آنان باشد و قیمت هم قابل رقابت باشد، زمان مشخص می‌کند که آیا این مواد یا مواد مشابه، همان چیزی است که خیلی از تولیدکنندگان خواهان آن هستند یا خیر. از آن‌جا که در تبلیغات به این مواد چرم گفته می‌شود، موضوع را برای چرم‌سازان پیچیده می‌سازد و دانستن آن که آن‌ها در این مورد چه خواهند کرد، دشوار است. مصرف‌کنندگان جوان مدرن متاسفانه دوست دارند که به آنچه نایک می‌گوید اعتماد کنند و نه به گفته‌های صنعت چرم، البته اگر صنعت چرم چیزی بگوید. از سوی دیگر اگر نایک و اکو از تراشه‌های وت بلو استفاده می‌کنند، آن‌ها باید این تراشه‌ها را از دباغی‌ها بخرند. بنابراین دباغی‌‌هایی که منابع مورد نیاز آنها را تامین می‌کنند نیز در گسترش این مواد جدید و امکان صدمه‌زدن به صنعت خود با آنها شریکند. در هر صورت ممکن است این عقیده وجود داشته باشد که آینده چرم مانند گذشته نخواهد بود. زنجیره شکســته شده و دشوار است ببینیم چگونه تعمیر خواهد شد. این موضوع غم‌انگیزی است، چرا که امروزه چرم یک ماده طبیعی جالب و محصول تکنیک‌های جدید دباغی است و دارای کیفیت و ثباتی بهتر از قبل می‌باشد. اما مشکل اصلی در این است که اگرچه تکنولوژی دباغی تغییر کرده است، اما طرز فکر آنها که در تامین چرخه مواد خام فعالیت می‌کنند، تغییر نکرده است. با توجه به آن که چرخه‌های قدیمی عرضه و تقاضا دیگر اعمال نمی‌شود، ایده‌ها و دیدگاه‌های جدید لازم است تا چرم بتواند این رقابت را از سر بگذراند.

ادعای ناوارد نایک در مورد FlyLeather

در سپتامبر ۲۰۱۷، نایک از یک محصول پرده برداشت که آن را یک “ماده فوق‌العاده” جدید نامید. این مواد ساخته شده از دور ریز و تراشه‌های چرم بودند. این کار زنگ خطر را برای بسیاری در صنعت چرم به صدا درآورد. مشکل در مواد معرفی شده نبود بلکه در ادعای نایک در این مورد بود که این مواد از نظر ظاهر و زیردست، مشابه چرم می‌باشند. تراشه‌های چرم از کف دباغی‌ها جمع می‌شود و با الیاف و منسوجات مصنوعی ترکیب می‌شود. سپس این مواد پیش از آن که به صورت رول درآیند، فرآیند تکمیل را طی می‌کنند. نایک می‌گوید که حداقل از ۵۰ درصد الیاف بازیافتی استفاده می‌کند. تونی بیگنل (Tony Bignell) معاون بخش نوآوری پایپوش شرکت، ادعا می‌کند که این مــواد کاملا مشابه چرم‌های پیگمنته با رخ کامل است که پیش از این در کفش‌های قهرمانی استفاده می‌شد. علیرغم این ادعا، آنچه نایک به وجود آورده است، چرم پیوند داده شده است که تایید شده از نظر کیفیت و مقاومت، پست‌تر از چرم واقعی می‌باشد. نایک همچنین یک سری ادعای ناوارد در مورد اثرات زیست محیطی این مواد مصنوعی دارد. آنها اصرار دارند که اثر کربنی این مواد ۸۰ درصد کمتر از فرآیند تولید چرم است. مجله World Footwear بلافاصله پس از این ادعا در مورد این عدد سوال کرد و از نایک خواست در خصوص چگونگی دستیابی بــه این عدد توضیح دهد. در جواب نایک گفت که این عدد توسط دو شرکت مشــاوره‌ای Oakdene Hollins و Pre Consultants محاسبه شــده است و تاکنون نیز اقدامی برای بیان چگونگی محاسبه این ۸۰ درصد انجام نداده است.

دنیای در حال تغییر چرم

در ســال ۲۰۱۳، کمیسیون اروپایی پروژه‌ای را برای ایجاد روش تحلیل اثر زیست‌محیطی محدوده گسترده‌ای از صنایع از جمله صنایع چرم ارائه کرد. به عنوان بخشی از این پروژه، گروه کاری Cattle Model تحقیقی در مورد محاسبه اثر کربن مربوط به چرم را انجام داد. این گروه نتیجه گرفت که به‌طور متوسط ۸۸ درصد اثر زیست محیطی (اثر کربن) گاوهای شیرده، به شیر وارد می شود و تنها ۱۲ درصد آن وارد گوشت می‌شود. بنابراین، حیوانی که از چرخه غذا به کشتارگاه وارد می‌شود، تنها ۱۲ درصد اثر کربنی با خود همراه دارد. با توجه به آن که در کشتارگاه به طور اجتناب‌ناپذیری روش‌های اقتصادی به کار گرفته می‌شود، تنها ۳۵ درصد آن پوست خواهد بود. بنابراین سهم چرم در اثر کربنی مطابق پروژه گروه کاری Cattle Model تقریبا ۰/۴ درصد است. این یک موضوع پیچیده‌ای است اما قطعا مشاورین نایک از آن اطلاع دارند. Oakdene Hollins هیچ مشارکتی در پروژه‌های چرم نداشته است اما مشاورین PRE در پروژه کمیسیون اروپایی شرکت داشته‌اند. فقط می‌توان فرض کرد که اگر مشاورین PRE چنین روشی را در مورد این مواد جدید به نایک ارائه کرده‌اند، نایک تصمیم گرفته باشد محاسبات را بر اساس مبناهای دیگری انجام دهد که اثر کربنی این مواد ۸۰ درصد کمتر از چرم شود. نایک ادعا می‌کند که با در نظر گرفتن عملکرد این مواد جدید آنها، پنج مرتبه بادوام‌تر از چرم‌های سنتی هستند. در جواب سوال دنیای کفش، شرکت اعلام کرده است که این ادعا براساس آزمون‌های انجام گرفته توسط آژانس SGS است که مواد پیوند خورده را در مقابل چرم با رخ کامل مورد آزمون قرار داده است. هر دو این مواد پس از ۵۰۰۰ دور ساییده شدن، از نظرکاهش وزن و سایش ظاهری مورد بررسی قرار گرفتند. اگرچه نایک قادر بود ثابت کند مقاومت سایشی این مواد از چرم طبیعی بهتر است، اما ایــن آزمون صحت لازم برای اثبات دوام بیشتر را ندارد. چرا که در واقع این دو خصوصیت، عملکردی متفاوت دارند و افزایش مقاومت سایشی لزوما بــه معنای افزایش در دوام نمی‌باشد.

منبع: مجله صنعت کفش – شماره ۲۵۸
لطفا به اشتراک بگذارید:
پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *